Cách người bản xứ tăng khả năng đọc hiểu tiếng Anh

Mississippi từng là bang nghèo, có hệ thống giáo dục tệ nhất nước Mỹ. Hiện tuy vẫn nghèo nhất nước, khả năng đọc hiểu của học sinh Mississippi lại tăng vọt.

Mississippi đạt thứ hạng 19/50 về khả năng đọc hiểu của học sinh, theo báo cáo tháng 8/2019. Chẳng ai tìm ra nguyên nhân chính xác khiến của bang tăng nhanh, nhưng điều khác biệt lớn nhất Mississippi đã làm trong những năm qua là dạy giáo viên nền tảng khoa học của việc đọc hiểu một cách hiệu quả.

Bởi tiếng Anh là ngôn ngữ có cách đánh vần và phát âm khác nhau, có hai yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đọc hiểu. Một là khả năng phát âm và hai là hiểu biết ngôn ngữ. Khi đọc một từ, bạn sẽ đầu tiên tìm cách phát âm chuỗi chữ cái thành một từ hoàn chỉnh và đối chứng phát âm đó với những lần bạn nghe thấy từ ấy ngoài cuộc sống và suy đoán ngữ nghĩa của từ đó.

Hai yếu tố này đều ảnh hưởng đến khả năng đọc hiểu một cách tương đương. Nếu người đọc giỏi phát âm nhưng có ít hiểu biết và kinh nghiệm sử dụng ngôn ngữ, khả năng đọc hiểu của người đó sẽ khó có thể tốt, và ngược lại.

Đồ họa: Celia Krampien/New York Times.

Đồ họa: Celia Krampien/New York Times.

Vấn đề lớn nhất của Mississippi trước đây là chẳng ai biết gì về mô hình này cả. Tuy rằng rất nhiều học sinh ở đây có hiểu biết ngôn ngữ tốt, nhưng với khả năng phát âm từ ngữ kém, học sinh chưa bao giờ được đánh giá cao về khả năng đọc hiểu. Giờ đây, với sự đầu tư của chính quyền, nhiều giáo viên Mississippi đã dần thử áp dụng mô hình này để dạy học sinh đọc hiểu.

Nhờ thay đổi cách tiếp cận, phát triển đồng thời khả năng ngữ âm và sự hiểu biết ngôn ngữ, giờ đây cư dân Mississippi có thể tự hào rằng con em mình đọc tốt hơn đại đa số người Mỹ. 

Nhiều năm liền, mọi người đều nghĩ học sinh của Mississippi có khả năng đọc hiểu rất kém vì họ nghèo. Tuy nhiên, Mississippi đã chứng minh khả năng của học sinh phụ thuộc nhiều vào phương pháp dạy dỗ, hơn là việc gia đình em giàu đến đâu.

Khi trẻ em được dạy một cách đúng đắn, tất cả đều có thể học.

Phan Nghĩa (Theo New York Times)